Een sensei leert judo zonder rake klappen

Laten we nooit de titels van sensei, trainer en coach op één hoop gooien. Want het is niet hetzelfde. Iemand is pas een leraar als hij iemand iets heeft geleerd, door zijn leer, zijn gedrag, en het verschil dat hij maakte in iemands leven.

Niemand kan zichzelf ‘sensei’ noemen. Een sensei moet die titel waardig worden door zijn gedrag, kennis, zijn vaardigheid om die kennis over te dragen en om degene te begeleiden die aan hem is toevertrouwd. Die hij iets leert in de bredere zin van het woord. Het is een titel die aan de leraar gegeven wordt door degene wiens leven aangeraakt is door zijn leringen over judo.

Een judoka die onderricht is door een sensei, leert om zijn eigen lichaam en het lichaam van zijn partners te respecteren. Er zijn geen klappen tegen het hoofd met atemi waza omdat ze gevaarlijk zijn. De gedachtengang van een beoefenaar van Mixed Martial Arts is, om het risico van hersenbeschadiging op de koop toe te nemen en te vechten onder zulke omstandigheden.

Dr. Kano stichtte een systeem van lichamelijke, psychologische en filosofische opvoeding dat het welzijn van het individu in alle aspecten van het leven behelst. De hele wereld wordt onze dojo en de lessen die we leren in de dojo van een sensei begeleiden ons in ons dagelijks leven waar we seiryoku zenyo toepassen: maximum efficientie met een minimum aan kracht, en ook jita kyoei: wederzijds geluk en welzijn. Als we in een dojo een blauw oog zien, een gescheurde lip of zo, dan is dat vanwege een ongelukje. In MMA is dat de norm.

De coach van een sport heeft ongeveer dezelfde verantwoordelijkheden, maar zijn doel is om de leerlingen zo trainen dat ze kunnen winnen, zo snel als mogelijk, ongeacht wat dit doet met het lichaam of de geest van de leerling. Judo ‘sportificeren’ is niet safe. Kodokan judo is dat wel. 'Sport-judo' is terugkeren tot het punt waar Kano begon. O nee, het publiek wil dat niet, want het is stomvervelend om naar te kijken. Dat zie je wel aan de terugval in aantallen judoka nadat judo een olympische sport werd. Niemand wil minderwaardig pyjama-worstelen leren. Om judo deel van de olympische wereld te maken, moesten we het veranderen. Het mislukte en we blijven over met wat we vandaag de dag zien: steeds minder interesse bij het publiek, lege dojo wereldwijd. Judo zoals het bedoeld was, heeft zich versmald tot een punt waar het vaak niet veel persoonlijk nut of indentiteit heeft…

Hanon, 26-5-2010