woensdag 4 februari 2015

Het faillissement van SI Ooms... Small was beautiful? (3)

Gisteren is Sportinstituut Ooms in Tilburg-Noord failliet verklaard. Een klein berichtje, tussen de verhalen over Schoenenreus en V&D die het niet redden... triest hoor!

Peter Ooms, een van de grote coaches en trainers die vanouds het Nederlands judolandschap hebben vormgegeven, trekt zich terug uit 'de Drieburcht', een enorm multidisciplinair sportcomplex aan het Wagnerplein in Tilburg-Noord. Gelukkig gaat zijn sportschool nog wel door in een andere Tilburgse wijk, maar het is een (eerste) grote dreun in de Nederlandse sportschoolwereld dit jaar.

Puccinistraat - ingang
Drie jaar geleden schreef ik een tweetal blogjes onder de titel 'Small is beautiful'. (Deel 1 en deel 2) Bij het schrijven daarvan, had ik toevallig ook het beeld van SI Ooms op mijn netvlies. Ik was in 2011 een paar keer voor een training in het oude gebouw aan de Puccinistraat geweest, en wist van de nieuwbouwplannen. Kijkend naar wat ik in de oudbouw zag (een voormalig PTT-kantoor met een doolhof aan zaaltjes, gangen en 'hokken'), dacht ik: is dit nu al niet te groot en onoverzichtelijk? Werkt dat zo wel, en hoe moet je dat allemaal managen? Judo is dan nog maar een klein stukje van de hele cake en wat is dan je profiel?

Zo schreef ik 3 jaar geleden: 
Deze centra zijn uiteraard vooral te vinden in en rond de grote steden, want je hebt gewoon een x aantal ‘klanten’ nodig. Een verzorgingsgebied van tussen de 100.000 en 200.000 mensen, kan de schoorsteen voldoende laten roken om een paar duizend vierkante meter sport en fitness te laten renderen. Dit type sportcentrum vind je steeds meer bij grote winkelcentra, of zelfs op industrieterreinen, of in woonomgevingen waar men een bestaand gebouw met voldoende vloeroppervlak en parkeerplaatsen heeft kunnen (her-)bestemmen. Wie kan nieuwbouwen, doet dat, want het is mooier en flitsender om iets neer te zetten wat als sportcomplex is gebouwd, dan in een bestaand complex alle zalen, ruimtes, airco en voorzieningen in te bouwen. Als de bank je businessplan goed vindt, bouw je een eigen sportbedrijf…
Maar in drie jaar is er veel veranderd...
Waar ik van achterover val, is het volgende stukje in de plaatselijke krant, waar wordt gezegd: 
"Het is een gevoelige financiële slag voor de gemeente. Ze heeft nog zeker drie ton aan huur tegoed."
Drie ton? Hoe lang zat Ooms nu aan het Wagnerplein? Exact dertien maanden! Kijk, ik snap best dat de vierkantemeterprijs voor commercieel vastgoed in een nieuwbouwproject mogelijk rond de € 150/jr. zal kunnen liggen. Exclusief parkeren. Een sportcentrum heeft wel wat vierkante meters nodig en dan gaat de teller lopen. Maar... als je een huur-áchterstand hebt opgelopen van zo'n grootte in zo'n korte tijd, dan is er iets heel erg mis gegaan met de match tussen gemeente, bank en je eigen bedrijfsvoering. Nog los van een personeelsbestand van 70 personen, met alle sociale lasten erbij...  De 'Puccinistraat' was ook een groot complex, maar ik durf te vermoeden dat zo'n afgeschreven kantoorpand toch wel voor véél minder te huur was... zeker als je dat al 23 jaar huurt. Om maar niet te spreken van het kleine gebouwtje aan de Besterdring waar destijds Boudewijn Ooms zijn sportschool had...

Het feit echter dat het huren van een gebouw en de exploitatie over dit soort bedragen gaat tegenwoordig, betekent dat zo'n sportinstituut wel erg ver verwijderd is geraakt van een klassieke judoschool. Wat moet je dagelijks binnen krijgen aan de kassa om dit te kunnen bekostigen? Zijn 3400 Tilburgse leden voldoende? Hoe overleef je het als er door de crisis bijvoorbeeld 500 mensen hun abonnement niet meer kunnen betalen? En laten we duidelijk zijn: judo-contributie is dan nog maar een héél klein deel van de opbrengsten, en de vraag is dan of je de vierkante meters voor de matten, gecombineerd met de enorme overheadkosten voor het geheel, daarvan kunt betalen...

De tijdgeest

De grotere sportscholen hebben allemaal gezocht naar verbreding van het aanbod. Alleen budosporten was/is niet genoeg. Fitness is steeds belangrijker geworden en dus is men gaan meeliften op het succes van de fitnessbranche. Maar... is een judoleraar, of stichter van een budo-sportschool, de man/vrouw om te gaan concurreren met managers die ketens opzetten als Fit for Free die toevalligerwijs op nog geen 500 meter van het Wagnerplein in Tilburg een budgetsportschool is gestart in een oud pand... voor 9.95/mnd all in, en ook open van 7-23 uur... Dat is alsof er een Action opent tegenover jouw Marskramer-franchise winkel...

Ik denk dat de tijdgeest voor sport en fitness de laatste jaren veranderd is. Alle fitnesscentra lijden onder een moordende concurrentie en je moet heel slim zijn om in die branche nu winst te maken. Moordende concurrentie wil zeggen: calculeren tot achter de komma. 

De vraag of dat lukt, is voor Peter Ooms in Tilburg-Noord nu beantwoord. De vraag zal voor velen de komende jaren gaan spelen. Ook de grote judoscholen die met angst en grote vreze de JBN-plannen volgen, zullen goed nadenken over hun financiële basis voor de toekomst. Niets is meer zeker. Instituties en bedrijven waarvan we dachten dat ze nooit konden omvallen, zijn er opeens niet meer. Ziekenhuizen, muziekcentra, kerken, warenhuizen, auto-importeurs, zwembaden en sportscholen... het kan allemaal zomaar failliet gaan. 

Voor het judolandschap betekent dit ook wel wat. De laatste decennia is er steeds gemikt op groter en groter, zoals ik schreef in mijn eerdere blogjes.  Het tij keert echter, dankzij de crisis. Het zou zomaar kunnen zijn dat kleinschaliger en gespecialiseerd het beter gaat doen dan groot en breed. Een kleinere club of vereniging die zich concentreert op budosporten en in goedkope (of eigen, niet-gehuurde) gebouwen zit, kan er wellicht beter uitspringen en zich ook nog meer concentreren op de inhoud. Want ja, de passie van een echte judoleraar is judo, en niet het gevecht met cijfertjes...

Ik wens Peter Ooms en de betrokken judoka en -leraren alle goeds met een doorstart ergens anders in Tilburg, en alle clubs met grote centra in den lande, veel wijsheid in het veranderde klimaat. Ik hoop niet vaak meer zulke berichten te lezen, maar tegenwoordig is niets meer onmogelijk...

Geen opmerkingen:

Een reactie posten