vrijdag 17 juni 2016

Crisis? Wie bestuurt nu eigenlijk nog het stuurloze JBN-schip?

Willem Jan Stegeman
Met de aankondiging vandaag, dat Willem-Jan Stegeman vanwege zijn drukke nieuwe (politieke) baan als bestuurder, per direct opstapt als bondsvoorzitter, is het de vraag of er überhaupt nog sprake is van een normaal bondsbestuur.

Stuurloos schip

De functie van voorzitter is nu dus vacant. Per direct.
Volgens de JBN-site is de penningemeester (René Bogaerts) nog in functie. De portefeuillehouder leden- en wedstrijdzaken (Ans van de Kerkhof) is aftredend.
Maar daarnaast zijn Wouter de Kruijf (breedtesport) en Deborah Gravenstijn (Topsport) nog niet vervangen na de integriteitsrel drie maanden geleden, en is de interim-technisch directeur (Henri Bonnes) ook al zijn bureau aan het opruimen. Althans, maandag sluit de sollictatietermijn voor zijn opvolging... Wie bestuurt nu eigenlijk nog de JBN? Vier van de vijf bestuursleden vervangen én de Technisch Directeur? Is dat crisis of niet?

Nu mogen we hopen dat de Bondsraad morgen in alles gaat voorzien. Het gerucht dat Jos Hell (74 of 75) even terugkeert op zijn oude stoel, zou niet eens de slechtste move zijn. Dan zit er tenminste iemand die ervaring heeft. Maar tevens iemand van de oude lijn met Koos Letterie en Cor van der Geest, en dan maar hopen dat hij voldoende kan meedenken in de enorme veranderingen die er sinds zijn vertrek 2,5 jaar geleden zijn doorgevoerd. Of moet de klok teruggedraaid worden? Daar zullen ze bij NOC*NSF vast blij mee zijn...

Mag ik als interested bystander wel zeggen dat ik stom-ver-baasd ben dat de JBN wederom lijkt op een stuurloos schip?
Net voor de Olympische Spelen denkt de JBN het nodig te hebben bijna de volledige bestuurs-top te moeten vervangen. Net nu er een aantal zeer ingrijpende beslissingen moeten worden genomen voor het topsport-traject (NTC Papendal, oprichting RTC's) en de judoka gemotiveerd moeten worden daar in te stappen, gaan bijna alle stuurlui op de wal staan en hun taken overdragen aan een bijna volledig nieuwe ploeg. Inclusief de essentiële taak van Technisch Directeur.

Shit hits the fan

Het overhaaste vertrek van de voorzitter lijkt me om die reden dan ook een onverantwoordelijke stap, tenzij die is ingegeven door een onhoudbare situatie. Stegeman, die als D66-politicus lange ervaring heeft als wethouder in meerdere steden, kan weten dat niemand in een bestuur (of dat nu een gemeente of een sportbond is) van het ene op het andere moment verdwijnt zonder een 'handdruk' en een bos bloemen. Als hij morgen niet meer wenst te verschijnen in het orgaan wat hem benoemd heeft, om daar persoonlijk zijn keuze te verantwoorden en fatsoenlijk bedankt te worden, kan zoiets normaal alleen goed worden uitgelegd als er sprake is van ernstige ziekte, maar niet vanwege een nieuwe baan. Je hoeft niet bovengemiddeld wantrouwig te zijn om dan te denken dat er meer aan de hand is. Dan hebben we een typisch gevalletje van shit hits the fan... hoe graag de JBN zal proberen de interne problemen onzichtbaar te houden, er gaat duidelijk iets niet goed. En dat wordt zo pijnlijk zichtbaar.

Geloofwaardigheid en stabiliteit zoek

Juist in het hele veranderingsproces, met de centralisatie én regionalisatie van het topjudo, het overwinnen van de weerstanden die dit overal oproept, het aantrekken van de broodnodige sponsoren om alle ambitieuze plannen te verwerkelijken, én het kunnen omgaan met de druk van NOC*NSF die betaalt en bepaalt en aanstuurt op verregaande professionalisering, kan de JBN zich niet weer een nieuwe periode van onrust veroorloven.

Judoka in den lande moeten - van bovenaf opgelegd - hele ingrijpende keuzes gaan maken. Degenen die huis en haard verlaten om naar Papendal te gaan, moeten heel ver gaan. Maar zelfs de talenten in de -15 moeten al beslissen of ze hun onderwijsprogramma en hun hele vrije-tijdsindeling gaan afstemmen op het dagprogramma van een RTC. Laat staan als je -21 judoot, dan kun je zo ongeveer weg van thuis en club. Topjudo gaat heel diep ingrijpen in gezinnen en levens, zowel praktisch als financieel. Je moet als judoka dan wel héél gek van je sport zijn als je in zo'n avontuur stapt, terwijl de top van jouw sportbond jaar in jaar uit niet in staat lijkt om vertrouwenwekkend en stabiel te functioneren. 

Laat staan dat je als topjudoka of -trainer gaat meedraaien in een van de vele vacatures voor NTC- of RTC-trainer. Je gaat dan een jarenlange commitment aan binnen een bepaald trainingsprofiel, en daarbij is het idee dat een nieuw bestuur eventueel weer andere keuzes gaat maken, geen basis voor een leuke baanzekerheid.  En om anderen onder jou te kunnen motiveren, moet er rust zijn in de laag boven jou. Gedragen worden. Niet dan?

Vertrouwen?

Ik roep al een hele tijd dat de JBN hoog spel speelt. Degenen die blijkbaar de centjes verdelen voor de topjudo-trajecten, hebben de lat ontzettend hoog gelegd. Tsja, wie Olympisch goud wil halen, moet alles opgeven voor de sport. Een weg van offers. Daarbij is van essentieel belang dat je degenen die jou op die weg vooruithelpen, kunt vertrouwen. Bij de JBN is dat - sorry om het te zeggen - nu wéér niet zo. Er is geen stabiel bondbestuur, er is geen stabiele directeur topsport, er zijn alleen vacatures voor coaches en trainers op nationaal en regionaal niveau, en is er überhaupt wel een coherent en gedragen beleid? Er moet nog zo veel gebeuren voor al die trainingscentra praktisch en financieel verantwoord draaien. Als je met zo'n organisatorische gatenkaas, van judoka wilt verlangen dat ze zulke ingrijpende keuzes maken, moet je wel ontzettend naïef zijn.

Ik heb het JBN-beleid de laatste tijd proberen te begrijpen en verdedigen. Ik zou graag mijn schouders zetten onder het ondersteunen van het judo of de trainingspiramide die de JBN had bedacht.  Maar los van wat het bondsbestuur morgen gaat beslissen, denk ik dat iedereen er goed aan doet, zich voorlopig eens even te distantiëren van dit instabiele kaartenhuis. Niemand doet er verstandig aan om zich te engageren in een organisatie die zichzelf zo onbetrouwbaar opstelt. Laat de JBN nu de komende jaren maar eens gaan bewijzen dat ze het kunnen. Zonder gedonder, zonder elke keer interim-bestuurders en aftredende kartrekkers. 

Ik ga me verder maar concentreren op het mooie van judo (mijn gewoonlijke onderwerpen) en het fijne wat er op clubniveau mogelijk is. De rest wacht ik wel af, kijken of ze het vertrouwen weer kunnen opbouwen en/of waard zijn.

Ik heb het wel te doen met Connie Eli en de andere mensen bij de JBN die ik hoog heb... ik hoop dat zij het volhouden temidden van elke keer die stofwolken.

---------------------------------

Update 18 juni 20:00

De Telegraaf heeft Deborah Gravenstijn aan het praten gekregen en nu weten we dus welke shit in de ventilator is gekomen: het is allemaal de schuld van NOC*NSF die als "dictaat" de visie over NTC en RTC's heeft opgelegd. Dat Gravenstijn daar tegen was, is niet nieuw. Dat dit het hoofdprobleem van het Bondsbestuur zou zijn, wel. Als het dat alleen is. Want de verwijten aan de 'stropdassen', de bestuurders zijn niet mals: "Ik heb ervaren dat angst en eigen belang in de afgelopen twee jaar de rode draad zijn geweest in het beleid van de judobond.” (Bron: Telegraaf) Alle bestuurders die afgetreden zijn of weggaan: u wordt bedankt... met een schop na van Deborah.

Wat het probleem ook is, de kop van de Telegraaf klopt: "Bestuur JBN op de schop". En de rust is nog láng niet weergekeerd. Want ofschoon ik persoonlijk niets heb tegen de personen die nu ad interim de kar gaan trekken, betekent het dat men nu opnieuw moet gaan zoeken naar bestuurskandidaten. Mensen die vertrouwen krijgen en stabiliteit kunnen geven. Sterke personen nu ook. Als het zo zou zijn dat de problemen rond de trainingscentra de boosdoeners zouden zijn, zal men deze beleidskeuze nu definitief moeten wegen. Wat men ook doet, er zijn alleen verliezers. Terugtrekken uit het NOC*NSF avontuur betekent het verlies van heel veel geld, en alle vertrouwen van degenen die daar nu ziel en zaligheid in leggen. Doorgaan betekent blijkbaar blijvende scheve gezichten van degenen die niet aan de politieke leiband van NOC*NSF willen. Karakter tonen zal het allermoeilijkste zijn in deze politieke slangenkuil.

Aan het eind van de dag, als de stofwolken optrekken, vraag ik me af: wie wil er centraal of regionaal trainer worden bij deze organisatie die ondertussen ook nog geen Technisch Directeur heeft als opvolger van Bonnes? Wie wil er als judoka een meerjarentraject ingaan, niet wetend waarheen de weg voert? Wie gaat er straks zijn nek uitsteken (of laten afhakken) om permanent bondsbestuurder te worden? Ik wens ze veel succes in Nieuwegein... maar ik houd het niet voor onmogelijk dat de JBN hier niet zo snel bovenop komt. Helaas. Hoog spel en mogelijk verloren.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten